28 September 2015

Tác dụng của xì-căng-đan

Standard



Một anh ca sĩ đạo nhạc, một cô hoa hậu lộ hàng, một phát ngôn gây sốc của một hót gơn lần đầu xuất hiện,... các dư luận viên, các nhà đạo đức học lao vào bảo vệ nền văn hóa dân tộc, các phan vào bênh vực. Tranh cãi. Anh ca sĩ, cô hoa hậu, hót gơn vào thanh minh; các dư luận viên và nhà đạo đức học lại tiếp tục lên tiếng, các phan lại đứng ra bênh vực. Trải qua hàng ngàn năm phát triển, các xì-căng-đan vẫn được tạo ra và diễn biến theo một mô típ như thế.

Các báo tăng người đọc, bán được quảng cáo. Dư luận viên và nhà đạo đức học được dịp thể hiện mình là người có văn hóa, được bảo vệ nền văn hóa dân tộc. Các phan được dịp thể hiện tình yêu mà không phải cắt tay lấy máu. Các sao dù chịu thiệt đôi chút nhưng vẫn được nổi. Và biết đâu lại trở thành tấm gương của sự thay đổi cũng nên. Xét cho cùng thì ai cũng được lợi, cả xã hội được lợi nên xì-căng-đan vẫn tiếp tục xuất hiện theo chiều hướng ngày càng hấp dẫn.
Nhưng xì-căng-đan không chỉ đem lại lợi ích ngắn hạn như thế. Nó còn có những tác dụng to lớn hơn nhiều.

Thứ nhất, nhờ xì-căng-đan mà con người trở nên đoàn kết hơn. Số đông đoàn kết cầm tay nhau chửi số ít, số ít cũng nắm tay nhau chửi số đông. Không gì có thể khiến con người dễ dàng cảm thấy gần nhau, cảm thấy đồng điệu với nhau hơn việc cùng nhau chửi một ai đó khác. Dù sao thì với số đông, số ít kia không quan trọng. Ngược lại, với số ít, đám đông kia chỉ là một bọn ngu dốt. Chỉ cần mọi người trong nhóm đoàn kết với nhau, thế là đủ rồi.

Thứ hai, nhiều người sẽ rút kinh nghiệm một cách an toàn. Chúng ta không thể cứ tự mình sai rồi để bị chửi được. Học hỏi từ thất bại là điều nên làm còn hậu quả của việc sai thì một (hoặc vài) người chịu là được rồi. Lần sau, nếu đi máy bay, tôi sẽ cho con tè ở ghế (nếu máy bay sắp hạ cánh, tiếp viên yêu cầu ở yên chỗ ngồi), không thì bảo nó đi theo hướng vào nhà vệ sinh rồi tè luôn trên đường cũng được. Nó bẩn, hành khách bẩn, máy bay bẩn nhưng sẽ không ai đánh giá đạo đức bố mẹ nó.

Thứ ba, xì-căng-đan giúp các vấn đề cũ hoặc mới có cơ hội được đem ra thảo luận. Tự dưng nói việc ngủ trên máy bay như nào cho đúng thì hơi vô duyên, cũng chẳng mấy người thèm quan tâm cả, nhưng nếu mà sau vụ hoa hậu X bị lộ ảnh trên máy bay thì đem ra thảo luận sẽ không sao. Tương tự, đang yên đi kêu đói thì sẽ bị nói là tham ăn, nhưng nếu giữa những người đang kêu no thì chẳng ai bảo sao cả. Dù không phải lúc nào kêu đói cũng được cho ăn, nhưng chí ít là cũng đã được kêu, còn hơn là bụng đói mà không biết làm thế nào cả.

Với những tác dụng to lớn như thế, sự tồn tại của xì-căng-đanh là tất yếu và không thể thay thế. Mà lạ thật, gần đây hình như không thấy có xì-căng-đan nào thì phải.